Aan de rand van een Jurassisch woud legt een dinosauriër haar eieren.
Het is een 25.000 kilo zware Diplodocus.
Elk ei, ter grootte van een voetbal, wordt in een diepe kuil gelegd.
Voorzichtig dekt ze de eieren toe en laat ze aan hun lot over.
Op de varenprairie graast de rest van de kudde van reuzen.
Ze behoort tot de familie van de sauropoden...
die deze periode in de geschiedenis domineert.
Het zijn de grootste dieren die ooit op aarde zullen rondlopen.
Dit is de Jura.
Het enorme continent Pangaea dat zich uitstrekt van pool tot pool...
begint uiteen te vallen.
Het is nu veel natter dan in het Trias.
Waar eens woestijnen waren, groeien nu uitgestrekte naaldwouden.
70 miljoen jaar eerder verschenen de eerste dinosauriërs op aarde.
In deze groene wereld hebben zich tal van verschillende vormen ontwikkeld.
Drie maanden geleden legde een Diplodocus 100 eieren aan de rand van het woud.
Ze zouden nu moeten uitkomen.
Maar kennelijk heeft een dief ze gevonden.
De dader is een Ornitholestes, een twee meter lang roofdier...
dat verwant is aan de dinosauriërs waaruit de vogels zullen voortkomen.
Hij jaagt gewoonlijk op kleine hagedissen en zoogdieren.
Het jong is een extra lekkernij.
Op tien meter van de vleeseter komt de grond in beweging.
Pal voor de ogen van het roofdier komt een Diplodocus-jong uit het ei.
Ook haar broertjes en zusjes kruipen uit de grond tevoorschijn.
Hun grote aantal is hun redding.
De Ornitholestes heeft het te druk met eten om te jagen. Hij heeft genoeg.
Een klein wijfje rust even uit.
Dan rent ze met de andere het bos in, zo snel ze kan.
Hun moeder was te groot om de eieren in het bos te leggen.
Maar de jongen hebben de beschutting van het woud nodig.
De komende maanden moeten ze zich verbergen voor roofdieren.
Tussen de enorme mammoetbomen is de bodem dichtbegroeid met varens.
Ze beginnen meteen te eten, iets wat ze hun hele leven blijven doen.
Ze wegen nog maar een paar kilo...
maar ze zullen elk jaar 1000 kilo zwaarder worden.
Dat is twee tot drie kilo per dag.
Maar ook in het woud zijn de jonge dieren niet veilig.
Als er gevaar dreigt, liggen ze doodstil en vertrouwen op hun camouflage.
Deze keer werkt het...
maar al te vaak merken de scherpe ogen van een roofdier ze op.
Niet al het land is bedekt met bos.
Er zijn uitgestrekte varenprairies waar de giganten van de Jura rondzwerven.
Dinosauriërs zoals Stegosaurus, met de opvallende uitsteeksels op z'n rug.
De prairies worden vrijgehouden van bomen...
door het voortdurende grazen van deze planteneters.
Maar geen daarvan speelt hierbij een grotere rol...
dan de grootste van allemaal, de sauropoden.
Van deze reuzen met hun lange nekken komen vele verschillende vormen voor.
Dit is Diplodocus, de langste van allemaal.
Voor de veiligheid leven ze in kudden, de oudste zijn ruim 40 meter lang.
Dankzij hun sterke nekken kunnen ze grote oppervlakten begrazen.
Als tegengewicht hebben ze lange elegante zweepstaarten...
die ze gebruiken om met elkaar te communiceren.
De enorme kudde lokt tal van kleinere dieren aan.
Tijdens het grazen worden ze omringd door zwermen insecten.
Voor insecteneters, zoals deze libellen...
zijn de dinosauriërs gigantische jachtgronden.
Een klein vliegend reptiel of pterosauriër, Anurognathus...
heeft zich aangepast aan het leven tussen deze reuzen.
Deze pterosauriërs leven van insecten en blijven bij de Diplodocus.
Ze vechten, voeden zich en planten zich voort...
op dieren die 150.000 keer zo zwaar zijn als zij.
Elke Diplodocus laat per dag meer dan een ton mest achter.
Dit trekt nog meer insecten aan, met name mestkevers.
Miljoenen jaren later...
zullen hun nakomelingen olifantenmest opruimen in Afrika...
maar hun leefwijze begon hier in de Jura bij de dinosauriërs.
De kudde trekt voort en draagt de unieke leefomgeving met zich mee.
één jaar later
Na een nacht van regen dampen de mammoetbomen in de tropische hitte.
Het geroep van de dinosauriërs vult de lucht.
Er is een jaar verstreken sinds de jongen het bos in zijn gevlucht...
en diep in de kloof graast het jonge wijfje.
Ze is al ruim drie meter lang.
Zij en de andere jaarlingen blijven voor de veiligheid bij elkaar in een groep.
Water druipt langs de wanden van de kloof...
waardoor een dikke laag mos en varens is ontstaan.
Maar de kloof loopt tot aan de vlakte...
en al dit groen trekt ook grotere dinosauriërs aan.
Een 7000 kilo wegend Stegosaurus-mannetje.
Ook hij is een planteneter, maar erg gevaarlijk.
De rugplaten dienen voornamelijk ter afschrikking...
maar de één meter lange stekels op z'n staart zijn dodelijk.
Hij kan er vernietigend mee toeslaan, al zijn z'n hersenen relatief zeer klein.
De groep jongen trekt verder, bij de Stegosaurus vandaan.
Maar er duiken twee Allosauriërs op, ze hebben een prooi geroken.
De Stegosaurus pompt bloed naar z'n rugplaten...
om met de rode kleur z'n aanvaller af te schrikken.
Van z'n stuk gebracht door het vertoon van de planteneter...
trekt de Allosaurus zich terug.
De jonge sauropoden zijn een kleine prooi voor de Allosaurus.
Dit zijn de leeuwen van de Jura, de machtigste roofdieren van hun tijd.
De jongen trekken zich weer terug tussen de varens...
ook al wegen ze nu 500 kilo en kunnen ze zich niet zo goed verbergen.
Hun gebit begint op dat van de volwassen dieren te lijken.
Ze kunnen er niet echt mee kauwen maar wel bladeren van varens stropen.
Het skelet van een volwassen Diplodocus ligt nog waar hij stierf.
De enorme botten zijn zo zwaar dat geen dier ze kan verplaatsen.
Het wijfje beseft niet dat ze over tien jaar net zo groot zal zijn.
Het groepje voelt zich onveilig en trekt zich terug in het woud.
Een kudde volwassen Diplodocussen ruimt bomen uit de weg.
Op deze manier veranderen ze het landschap.
Zo worden grote vlakten kaal gehouden...
omdat de sauropoden op zoek naar voedsel de bomen wegruimen.
De Diplodocussen zoeken naar varens tussen de bomen...
omdat hun gebit beter raad weet met sappig groen dan met harde takken.
Een van de redenen dat ze zo groot zijn...
is dat ze zeer lange darmen hebben...
om de taaiste planten van de Jura te kunnen verteren.
In de darmen worden hele bladeren vermalen...
met stenen die de dieren hebben ingeslikt...
zodat bacteriën ze kunnen afbreken.
Bij dit proces wordt veel overtollig gas geproduceerd.
Terwijl de spijsvertering werkt, zoekt het dier onafgebroken naar voedsel.
vier jaar later
In het bos is een Anurognathus op jacht.
Hij zoekt geen insecten, maar een gastheer.
Hij vindt een onvolwassen Diplodocus.
Het is het wijfje dat vijf jaar geleden uit haar ei is gekomen.
Ze is nu twaalf meter lang en weegt ruim 5000 kilo.
Ze heeft inmiddels de rugstekels en lange staart van een volwassen dier.
De oude vijanden in het bos zijn geen bedreiging meer.
Een Ornitholestes zet z'n kam op in een machteloos vertoon van agressie.
De jonge Diplodocussen in de groep worden te groot voor het bos.
Er is niet genoeg voedsel en de bomen staan steeds meer in de weg.
Weldra moeten ze zich bij een kudde grote dieren op de prairies voegen.
Bij een rivier die door het woud stroomt, hebben ze meer ruimte.
Maar de natuur grijpt in in het lot van deze dinosauriërs.
Tussen de bomen hangt de rook van brandend hout.
Het is een geur die elke dinosauriër in het woud angst inboezemt.
Er woedt een grote bosbrand in het zuiden.
De Diplodocussen vluchten.
Vanwege hun gewicht hebben ze altijd drie poten op de grond...
zodat ze maar langzaam vooruitkomen.
Het vuur gaat veel sneller...
en die nacht wordt het gebied getroffen door een enorme vuurzee.
Het geschreeuw van de dieren klinkt boven het gebulder van het vuur uit.
In de Jura treden bosbranden weinig op, maar ze kunnen verwoestend zijn.
Het ochtendlicht onthult de kadavers van de omgekomen dinosauriërs.
Slechts drie van de dieren hebben het overleefd.
Ze zijn naar de open vlakte gevlucht.
De jongen dieren zijn nog niet groot genoeg...
om de aanval van een volwassen Allosaurus te weerstaan.
Voor de jonge Diplodocussen zijn de dinosauriërs onbekend en enorm.
Dit is Brachiosaurus, een dertien meter hoge sauropode...
die zich voedt met de bladeren van boomtoppen.
Hij kan moeiteloos bij de denappels en malse blaadjes...
die onbereikbaar zijn voor andere dinosauriërs.
Hierdoor gedijen ze goed.
Volwassen dieren wegen meer dan 70.000 kilo...
en zijn de grootste landdieren die ooit hebben geleefd.
De jonge Diplodocussen zijn veel kleiner...
en hebben de bescherming nodig van volwassen dieren.
Over de hei klinkt het klagende geroep van de jonge sauropoden.
Volwassen dieren zijn geconditioneerd om erop te reageren.
Er zijn nog twee jonge dieren over en ze hebben hulp nodig.
Een kudde reusachtige volwassen dieren reageert op het geroep.
Een ouder wijfje inspecteert de twee nieuwelingen.
Ze keurt ze goed.
Ze sluiten aan achter een volwassen dier. Eindelijk in veiligheid.
vijf jaar later
De kudde is op volle sterkte...
en bevat twaalf meter lange jonge dieren...
tot en met oudere volwassen dieren die drie keer zo groot zijn.
Het is paartijd...
en voor het eerst is het tien jaar oude wijfje oud en groot genoeg...
om zich voort te planten.
De mannetjes beginnen te pronken.
Ze staan rechtop op hun staart om de wijfjes te imponeren.
Soms wordt er gevochten.
De krachten die hierbij vrijkomen, zijn groot genoeg...
om ribben te verbrijzelen en de aarde te doen schudden.
De winnaar krijgt het recht om te paren.
Ons wijfje wordt benaderd door een jong mannetje.
Ze reageert door op de grond te stampen...
en een zeer lage paringsroep te produceren.
Dit infrageluid is zo laag dat de meeste dieren het niet horen.
Maar hij voelt de signalen via de grond...
en reageert door met z'n lijf tegen haar aan te wrijven.
Ze laat merken dat ze ontvankelijk is.
De paring is gevaarlijk voor het wijfje.
Ze zal ten minste 10.000 kilo extra op haar rug moeten dragen.
Tijdens haar groei zijn de heupwervels aan elkaar vergroeid en versterkt...
om haar te helpen deze beproeving te doorstaan.
Na enkele dagen zijn de Diplodocussen tot rust gekomen.
Het wijfje graast aan de rand van de kudde...
maar is nog niet groot genoeg om gevrijwaard te zijn van aanvallers.
Ze merkt niet dat er op haar wordt geloerd.
Een Allosaurus weet dat ze kwetsbaar is.
De roofdieren wachten tot ze afdwaalt van de kudde.
Gered door de grote staart van een grote diplodocus.
Zij gaat terug naar de kudde met diepe wonden in haar zij..
maar zij zal herstellen
Diplodocus kunnen wel honderd jaar worden..
en boven een bepaalde grootte hebben ze geen natuurlijke vijanden
Seropods overheersen de late Jura
en het zal miljoenen jaren duren voordat een nieuwe dinosourus hen zal vervangen.
Met hun heengaan verdwijnt het grootste levende wezen ooit.
Ned. ondertiteling bewerkt door: Augustus www.nlondertitels.com